انتخاب نوع باتری یکی از مهمترین تصمیمها در طراحی یک سیستم ذخیرهسازی انرژی (BESS) است. در سالهای اخیر، باتریهای لیتیوم آهن فسفات (Lithium Iron Phosphate – LFP یا LiFePO4) به یکی از فناوریهای اصلی مورد استفاده در سیستمهای ذخیرهسازی انرژی ثابت تبدیل شدهاند.
این روند فقط یک انتخاب فنی محدود به چند تولیدکننده نیست. براساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در سال 2026، باتریهای LFP در سال 2025 حدود 90 درصد از پروژهها و ظرفیتهای جدید ذخیرهسازی باتری در جهان را به خود اختصاص دادهاند. IEA دلیل این رشد را در کنار سایر عوامل، هزینه پایینتر و مناسب بودن LFP برای چرخههای شارژ و دشارژ مکرر عنوان میکند.
Source: IEA (2026)
همانطور که در شکل مشاهده میشود، سهم استفاده از شیمی LFP در سالهای اخیر در بازارهای مختلف افزایش یافته است. این روند نشاندهنده حرکت بازار ذخیرهسازی انرژی به سمت فناوریهایی با هزینه کمتر، طول عمر بالاتر و ایمنی مناسبتر برای کاربردهای ثابت است.
طول عمر و چرخهپذیری مناسب
سیستمهای ذخیرهسازی انرژی ممکن است در طول دوره بهرهبرداری بارها شارژ و دشارژ شوند. به همین دلیل، چرخهپذیری باتری یکی از معیارهای مهم در انتخاب فناوری مناسب برای BESS است.
باتریهای LFP برای کاربردهایی که نیازمند شارژ و دشارژ مکرر هستند مناسباند و همین ویژگی یکی از دلایل گسترش استفاده از آنها در ذخیرهسازی ثابت انرژی است. IEA نیز LFP را در مقایسه با برخی شیمیهای رایجتر در خودروهای الکتریکی، برای cycling مکرر مناسبتر معرفی میکند.
ایمنی و پایداری بیشتر برای کاربردهای ثابت
در سیستمهای ذخیرهسازی انرژی، بخصوص در ظرفیتهای بالا، عملکرد ایمن باتری اهمیت زیادی دارد. ساختار شیمیایی LFP نسبت به برخی شیمیهای لیتیومیونی با محتوای نیکل بالاتر، پایداری حرارتی بالاتری دارد و ریسک فرار حرارتی در آن نسبت به برخی شیمیهای غنی از نیکل کمتر است و از این نظر گزینه مناسبی برای بسیاری از کاربردهای ذخیرهسازی ثابت محسوب میشود. البته ایمنی یک BESS تنها به شیمی سلول وابسته نیست و طراحی صحیح سیستم، BMS، مدیریت حرارتی و تجهیزات حفاظتی نیز نقش اساسی دارند.
هزینه مناسبتر
در یک سیستم ذخیرهسازی انرژی، بهخصوص در مقیاس تجاری و صنعتی، هزینه باتری سهم قابل توجهی از هزینه کل سیستم را تشکیل میدهد. LFP به دلیل ساختار مواد فعال خود و عدم استفاده از نیکل و کبالت در ماده کاتدی، از مزیت هزینه برخوردار است. آژانس بینالمللی انرژی (IEA) گزارش کرده است که در سال 2025، پکهای LFP بهطور متوسط بیش از 40 درصد ارزانتر از نمونههای NMC به ازای هر کیلوواتساعت بودهاند.
Source: IEA (2026)
در این نمودار، شاخص قیمت پک باتری با در نظر گرفتن سال 2025 بهعنوان مقدار مرجع (100) نمایش داده شده است. کاهش این شاخص در سالهای اخیر نشاندهنده کاهش هزینه فناوریهای باتری است؛ با این حال، پکهای LFP در مقایسه با NMC همچنان مزیت هزینهای قابل توجهی دارند.
چگالی انرژی کمتر؛ اما الزاما یک نقطهضعف برای BESS نیست
باتریهای LFP نسبت به برخی شیمیهای لیتیومیونی مانند NMC چگالی انرژی کمتری دارند. این مسئله در خودروهای الکتریکی، که وزن و حجم باتری اهمیت بسیار زیادی دارد، میتواند یک محدودیت باشد.
اما در بسیاری از سیستمهای ذخیرهسازی انرژی ثابت، وزن و حجم باتری به اندازه خودرو تعیینکننده نیست و در مقابل، عواملی مانند هزینه، طول عمر، ایمنی و قابلیت انجام چرخههای مکرر اهمیت بیشتری پیدا میکنند. همین تفاوت در نیازهای کاربردی یکی از دلایل حرکت بازار ذخیرهسازی ثابت به سمت LFP است.
چرا کرمان نیرو گستر سبز (KNG Green) از فناوری LFP استفاده میکند؟
با توجه به این ویژگیها، استفاده از باتریهای LFP در سیستمهای ذخیرهسازی انرژی امکان ایجاد تعادل مناسبی میان عملکرد، طول عمر، ایمنی و هزینه را فراهم میکند. به همین دلیل، فناوری LiFePO4 در محصولات مختلف ذخیرهسازی انرژی کرمان نیرو گستر سبز، از باتریهای مستقل تا سیستمهای رکمونت و ذخیرهسازهای انرژی، مورد استفاده قرار گرفته است.
گسترش سهم LFP در بازار جهانی نیز نشان میدهد که این فناوری در حال تبدیل شدن به یکی از گزینههای اصلی برای نسل جدید سیستمهای ذخیرهسازی انرژی باتری (BESS) است.
منابع
1. International Energy Agency (IEA).
Global Energy Review 2026.
International Energy Agency, Paris, 2026.
2. International Energy Agency (IEA).
Average battery pack price per watt-hour index by battery chemistry, 2020–2025.
International Energy Agency, Paris, 2026.
3. International Energy Agency (IEA).
Electric vehicle battery sales share by chemistry and region, 2023-2025.
IEA Data and Statistics, Paris, 2026.
